Tangem i Mitilena: analiza wad i zalet

Jeśli nosisz kartę przy sobie, prędzej czy później ją zgubisz. W Tangemie nie da się po pewnym czasie od zakupu dodać kolejnej karty zapasowej. To technicznie niemożliwe. W Mitilenie można to zrobić w każdej chwili.

Jeśli masz Tangema, utknąłeś. Owszem, w domu leży druga karta z zestawu. Ale została już tylko ona. Nie można zrobić kopii: chip jest zamknięty na głucho, zestaw jest jednorazowy. Technicznie nie da się dodać karty zastępczej do już skonfigurowanego zestawu. Od tej chwili całe saldo zależy od jednego nośnika: jeśli pęknie przy zgięciu albo z czasem ulegnie degradacji, żadne laboratorium na świecie nie odzyska dostępu.

Z Mitileną nic nie tracisz: przykładasz zapasową kartę NFC lub naklejkę do telefonu i w dziesięć sekund kopiujesz portfel. Swój portfel możesz kopiować na kompatybilne czyste karty NFC, które kupisz niedaleko domu. Pod względem pamięci potrzeba co najmniej NTAG216. Możesz też zamówić dowolną liczbę kart w cenie mniej więcej od $2 do $5 i zrobić sobie choćby 10 kopii zapasowych.

Przyklejasz naklejkę pod stołem — i gotowe. Kiedy ostatnio zgubiłeś stół?

Domyślnie w Tangemie odzyskiwanie kodu jest włączone: drugą kartą z tego samego zestawu można zresetować hasło pierwszej. Nie trzeba do tego znać hasła drugiej karty.

Aby podczas kradzieży obie karty nie trafiły do jednej osoby, trzeba je przechowywać osobno — na przykład w różnych mieszkaniach lub domach. Naszym zdaniem to absurdalne zadanie w codziennym życiu zwykłego właściciela: według naszej oceny 90% ludzi nie ma możliwości oddania swoich kart na przechowanie do cudzych domów.

Co więcej, jeśli oddasz kartę innej osobie, z którą nie łączy cię umowa przechowania, zgubi ją dziesięć razy szybciej niż ty i nie będzie mieć wyrzutów sumienia.

A jeśli w domu leżą dwie karty, uznaj, że leżą zupełnie bez hasła. Nie musisz znać hasła żadnej z nich. Jeśli masz fizycznie w domu dwie karty i odzyskiwanie jest włączone, możesz zresetować hasło w każdej chwili.

W takim scenariuszu to, że nie da się wydobyć klucza prywatnego z zabezpieczonego chipu, nie ma znaczenia — ani praktycznego, ani teoretycznego. Klucz jest w praktyce niechroniony.

Historia Tangemu wygląda tak: za podstawę wzięto gotową koncepcję bezpieczeństwa, a na nią nałożono własne decyzje biznesowe. Ale przejęcie mądrej koncepcji nie oznacza jeszcze rozumienia jej na poziomie twórców. W efekcie po premierze trzeba było zrewidować właśnie własne dodatki. To jak domalować Monie Lisie czapkę: do obrazu Leonarda nie mamy zastrzeżeń — mamy je do tego, co na nim domalowaliście.

Dlatego w nowej wersji Tangemu pozwolono importować frazy seed i dano użytkownikom możliwość wyłączenia resetowania hasła za pomocą innej karty — funkcji, która jest domyślnie włączona.

Architekturę Mitileny wiąże się z programistą z ekosystemu klasycznych portfeli sprzętowych klasy Trezora. Tutaj system od początku projektował specjalista, który spędził lata w tej branży i znał od środka jej problemy oraz sposoby włamań.

Poziom Trust: ochrona przed wspólnikami, służbami i szantażystami

W ekosystemie Mitilena istnieje jeszcze jeden, najwyższy poziom wspólnego bezpieczeństwa — Mitilena Trust (oparty na dzieleniu sekretu Shamira, dostępny w aplikacji Air działającej offline).

Zasada jest prosta: fraza seed jest matematycznie dzielona między kilka niezależnych kart (na przykład 3 lub 5), a wysłanie środków wymaga przyłożenia większości kart (na przykład 2 z 3 lub 3 z 5).

Pojedyncza karta nie zawiera klucza — nie da się na jej podstawie poznać nawet salda ani adresu. Rozwiązuje to problem „czynnika ludzkiego”: ani dyrektor, który zaczął kraść, ani kolega z biura, ani rabusie nie zabiorą pieniędzy, dopóki nie zbiorą kworum posiadaczy kart.

Redakcja uważa za absurdalną samą koncepcję, według której przy zwykłym osobistym portfelu kryptowalutowym musisz wymyślać, gdzie schować drugą kopię, żeby ktoś nie zresetował za jej pomocą twojego hasła.

Jeśli nie wyłączyłeś domyślnie włączonego odzyskiwania kodu za pomocą drugiej karty, każdy domownik, który uzyska dostęp do obu kart, będzie mógł zresetować kod i wydać twoje pieniądze.

Czego szuka włamywacz w mieszkaniu? Czego szuka dociekliwy celnik lub funkcjonariusz podczas osobistej kontroli bagażu na granicy? Celowo szukają rozpoznawalnych atrybutów entuzjasty kryptowalut: pudełek Ledger, charakterystycznych breloków Trezor czy rzucających się w oczy kart Tangem z krzykliwym logo na całym plastiku. Samo znalezienie takiego przedmiotu natychmiast czyni cię celem przesłuchania, wymuszenia lub fizycznego przymusu odblokowania urządzenia.

Mitilena Trust oferuje fizyczny wielopodpis: aby wykonać przelew, trzeba przyłożyć karty kilku uczestników. Na przykład kasa firmy jest podzielona między trzech dyrektorów lub księgowych, a przelew może podpisać dowolnych dwóch z trzech. Tutaj nie przekazujesz innemu uczestnikowi zapasowej karty z pełnym dostępem do pieniędzy, lecz tylko jedną część wspólnego klucza.

Jeśli chodzi o rabusiów, nawet z nożem przy gardle twoja jedna karta nie wystarczy do przelewu. Potrzebna jest jeszcze karta innego uczestnika, której fizycznie nie masz. Tak samo można zorganizować ochronę dużego rodzinnego majątku: różne części klucza znajdują się u różnych krewnych.

Jeśli obawiasz się wymuszenia dotyczącego osobistych oszczędności, jedną z niezbędnych części możesz przechowywać u bliskiego krewnego. Nie musisz przy tym wręczać mu osobnej karty, której ma pilnować i pamiętać, gdzie ją położył. Naklejkę można umieścić dyskretnie: na przykład od spodu półki wewnątrz szafy.

Naklejka kosztuje około $2, więc można zrobić kilka kopii tej części: jedną umieścić pod półką u krewnego, drugą w samochodzie ojca, trzecią pod siodełkiem roweru stojącego w schowku. Wymieniłeś szafę albo sprzedałeś rower — zostają inne kopie.

Niemal wszystkie sprzętowe portfele kryptowalutowe, w tym Tangem, swoim wyglądem dosłownie krzyczą: „Jestem portfelem kryptowalutowym”. W Mitilenie karta i naklejka też mają firmowy wygląd. Naklejkę jednak znacznie trudniej zauważyć: to cienka nalepka wielkości monety, którą można umieścić na najróżniejszych przedmiotach.

Najważniejsze, że portfel Mitilena nie jest przywiązany do firmowego nośnika. Ponieważ karta służy jako zabezpieczony magazyn danych, można kupić kompatybilną czystą kartę NFC bez nadruku — pod względem pamięci co najmniej NTAG216 — i zapisać na niej swój portfel. Taka karta kosztuje około $3 i z zewnątrz w żaden sposób nie zdradza zawartości.

Może to być też brelok z takim samym chipem — wyglądający jak zwykły klucz do parkingu lub domofonu. Nie ma na nim nazwy portfela, logo ani żadnej innej wskazówki, że wewnątrz przechowuje dostęp do kryptowalut.

To jeden z najczęstszych scenariuszy kradzieży kryptowalut: pobrałeś zainfekowany plik albo złapałeś trojana na stronie phishingowej. Wirus skanuje komputer w poszukiwaniu kluczy prywatnych — zapisanych jawnie lub w plikach zaszyfrowanych słabym hasłem.

Przed takim szukaniem kluczy w plikach chronią zarówno Tangem, jak i Mitilena: klucze prywatne są na kartach, więc na dysku komputera wirus nie ma czego znaleźć.

Takie ataki przygotowuje się pod konkretną osobę: jesteś już kimś znaczącym i napastnikom zależy właśnie na tobie. Ktoś z twojego otoczenia może ich na ciebie naprowadzić i opowiedzieć o twoich pieniądzach oraz nawykach.

To bardzo drogi atak: budżet skomplikowanej operacji z luką zero-day zaczyna się od setek tysięcy dolarów. Takie ataki są jednak całkowicie realne i stosowane w praktyce.

Karta Tangem nie ma własnego ekranu. Wpisujesz adres i kwotę na smartfonie, a on przekazuje transakcję do karty do podpisania. Zainfekowany telefon może pokazać ci „Przelew 100 USDT dla mamy”, a do chipu wysłać przelew całych $50 000 na portfel hakera.

Chip sumiennie podpisze przelew. Klucz nie opuścił karty, kryptografia zadziałała idealnie — tylko pieniądze trafiły do przestępców. To podpisywanie w ciemno. Ochrona chipu działa tu jak blokada kierownicy w skradzionym samochodzie: kierownica jest zablokowana, ale auto po prostu załadowano na lawetę.

Mitilena Air przenosi podpis na osobny telefon bez internetu — z własnym ekranem. Żądanie jest przekazywane kodem QR lub sygnałem dźwiękowym. Na ekranie tego telefonu sprawdzasz adres odbiorcy i kwotę, a następnie przykładasz kartę. Jeśli główny smartfon podmienił dane w żądaniu, zobaczysz obcy adres i nie podpiszesz przelewu. Gotowa podpisana transakcja wraca na główny telefon, który wysyła ją do sieci.

Laboratorium Ledger Donjon publicznie pokazało włamanie do Tangemu za pomocą lasera: badacze ustawili na karcie nowe hasło bez znajomości starego i bez drugiej karty. Następnie karta pozwalała podpisywać przelewy. To już opublikowany i odtworzony wynik laboratoryjny.

Mitilena ma tryb zabezpieczonego magazynu danych działający z jej własnymi kartami DESFire EV3 z certyfikacją EAL5+. Domyślnie ten tryb jest wyłączony. Po jego włączeniu dane są chronione na dwóch poziomach.

Pierwszy poziom to dostęp do samej pamięci na karcie. Aby odczytać zawartość, trzeba przejść zabezpieczenia karty. Drugi poziom to zaszyfrowana fraza seed wewnątrz. Aplikacja szyfruje ją jeszcze przed zapisaniem na nośniku.

Dlatego nawet jeśli laserem lub w inny sposób obejdzie się kontrolę dostępu do karty, fraza seed sama się nie odszyfruje. W środku nadal leży szyfrogram, do którego potrzebne jest hasło.

W Tangemie po takim obejściu nie trzeba niczego osobno odszyfrowywać: karta sama podpisuje transakcje. Napastnik nie musi nawet wydobywać klucza prywatnego. W Mitilenie karta jedynie przechowuje zaszyfrowane dane — pozwolenie na ich odczytanie nie daje jeszcze możliwości podpisania przelewu.

Aby włamać się do portfela według opisanego scenariusza, w twoim życiu muszą zbiec się dwa warunki:

1. Ktoś musi fizycznie dostać się do twojej karty — wyjąć ją z kieszeni albo wziąć ze stołu — i skopiować z niej zaszyfrowany zapis.
2. Ci ludzie muszą mieć dostęp do mocy obliczeniowej potrzebnej do łamania tego zapisu. W naszym hipotetycznym przykładzie — do farmy stu potężnych kart graficznych.

W Mitilenie hasło można ustawić po rosyjsku lub w innym języku, używać cyfr i dowolnych emoji. Wielkie i małe litery są rozróżniane. Maksymalna długość to 12 widocznych znaków. W jednym haśle można mieszać różne alfabety i emoji.

Przy sprawdzaniu każdego wariantu hasła program wykonuje 100 tysięcy iteracji obliczeń — tak działa używany w Mitilenie PBKDF2-SHA256. Spowalnia to każdą próbę.

Załóżmy, że ta sama osoba, która ma dostęp do twojej fizycznej karty, jakimś niewiarygodnym, niemal baśniowym zbiegiem okoliczności ma również dostęp do stu kart graficznych RTX 5090 na potrzeby działalności przestępczej. W zwykłym życiu brzmi to jak nonsens, ale załóżmy.

Dla wszystkich stu RTX 5090 przyjmijmy łączną obliczoną szybkość 10 milionów sprawdzeń hasła na sekundę. Szacunek z benchmarku RTX 5090 przeliczono na sto kart i 100 tysięcy iteracji PBKDF2-SHA256 przy idealnym podziale pracy.

• 12 losowych angielskich liter i cyfr, z wielkimi i małymi literami: średnio ponad 5 milionów lat łamania metodą brute force.
• 12 losowych znaków spośród angielskich i rosyjskich liter oraz cyfr, również z rozróżnieniem wielkości liter: średnio ponad 30 miliardów lat.

I to jeszcze bez emoji oraz pozostałych alfabetów, których też można używać w haśle.

Jeśli przed zapisaniem karty włączysz w Mitilenie zabezpieczony format DESFire, do ochrony przed bezpośrednim łamaniem możesz użyć prostszego hasła: szybkość prób jest mocno ograniczona przez samą kartę. Przy założeniu 30 ms na próbę średni czas złamania hasła z losowych angielskich liter i cyfr, z rozróżnieniem wielkości liter, wynosi ponad bilion lat dla 12 znaków, około 27 lat dla 6 znaków. Tryb obsługują niebieskie karty marki Mitilena i kompatybilne DESFire EV3 bez oznaczeń marki.

Kto zagwarantuje, że wewnątrz chipu nie ma tylnej furtki? Kiedy fabryka produkuje Tangem, produkuje rozpoznawalny portfel kryptowalutowy. Hala montażowa, pakowacz, magazyn logistyczny, urząd celny, firma kurierska — na tych etapach po samym produkcie i opakowaniu widać, że to urządzenie, na którym ludzie będą przechowywać tysiące i miliony dolarów.

W październiku 2026 roku rynkiem kryptowalut wstrząsnęła afera z Ledgerem: w portfelu kupionym u CryptoBilis znaleziono ukryty moduł sprzętowy. Według szacunków Bitquery klienci tego sprzedawcy stracili ponad $100 mln. Zaraz potem pojawiły się doniesienia o podejrzanym Ledgerze kupionym w sieci MediaMarkt — jednej z największych i najbardziej zaufanych sieci elektroniki w Europie. To nie żaden podejrzany kramik, tylko sklep, w którym miliony ludzi kupują sprzęt bez zastanowienia. I to tylko to, co już wypłynęło. To jeszcze nie są ostateczne liczby i nikt nie wie, dokąd jeszcze trafiły takie urządzenia. Szczegóły omawialiśmy w artykule o sprzętowej tylnej furtce w Ledgerze.

W Tangemie karta jest zatopiona w plastiku, a firmware jest zamknięty. Nie możesz nawet obejrzeć płytki bez otwarcia karty. Kupującemu pozostaje jedynie ufać producentowi i temu, że urządzenie przeszło cały łańcuch dostaw bez ingerencji.

Mitilena jest zbudowana zasadniczo inaczej.

Nośnik działa tu jak sejf: nie generuje kluczy portfela i nie podpisuje transakcji, lecz przechowuje dane wcześniej przez ciebie zaszyfrowane.

Mitilena wykorzystuje masowo produkowane przemysłowe chipy NFC NTAG216 i DESFire EV3 — te same rodziny stosuje się do przepustek, biletów i innych zwykłych zadań. Sam nośnik nie zdradza, że zamierzasz przechowywać na nim portfel.

Najważniejsze jednak, że klucz nie jest generowany w cudzej fabryce ani wewnątrz karty. Fraza seed powstaje na twoim własnym urządzeniu — jeśli zależy ci na paranoicznym poziomie bezpieczeństwa, możesz zrobić to przez Mitilena Air na osobnym urządzeniu offline bez internetu. Na samej karcie zapisuje się dane zaszyfrowane algorytmem AES-256 z użyciem unikalnej losowej soli i twojego osobistego hasła.

W Mitilena cała kryptografia opiera się na megapopularnych otwartych bibliotekach JS. Działają na nich aplikacje bankowe, komunikatory i przeglądarki miliardów ludzi. Są sprawdzone.

A teraz zamknięty chip Tangem. Kod pod niego pisze się od zera albo składa z mocno ograniczonego zestawu narzędzi do programowania niskopoziomowego, z którym pracuje 0,1% wszystkich programistów. Nie ma miliardów użytkowników zgłaszających błędy, nie ma też tysięcy badaczy, bo kod jest utajniony umową NDA.

Każdą wersję Mitilena przed publikacją sprawdzają Google i Apple. Nie ufasz nawet im? Pobierz osobny plik APK, rozbierz go deasemblerem i uruchom za firewallem: sam zobaczysz, co robi i z czym się łączy.

W Mitilena Air fraza seed powstaje lokalnie zgodnie z otwartym standardem BIP39 w najpopularniejszej i najlepiej sprawdzonej bibliotece JS, która korzysta z entropii twojej przeglądarki, a gdy jej brakuje, zgłasza błąd i nie pozwala utworzyć klucza. Do tego Air żyje na osobnym telefonie bez internetu, a w Androidzie sieć jest wyłączona już w uprawnieniach aplikacji. Transakcje przekazywane są kodami QR lub dźwiękiem. Plik APK Air również możesz rozebrać sam.